Ο Καφενές
Η Ωραία Ελλάς
Οικοδεσπότες
Σύνδεσμοι


Κώστας Αξελός
1962 αναγνώστες
Σάββατο, 13 Φεβρουαρίου 2010
00:04

Κώστας Αξελός

Ακμαίος στα 85 χρόνια του, ο τελευταίος μεγάλος Έλληνας στοχαστής κυκλοφορεί το νέο βιβλίο του και παραχωρεί στο «Κ» μια σπάνια συνέντευξη.

Tου Γιώργου Δουατζή
Πορτρέτα: Αλέξανδρος Αβραμίδης

Ένας γοητευτικός έφηβος ογδόντα πέντε ετών, με μυαλό σπινθηροβόλο. Φωνή και προφορά, υποβλητικές. Η ανθρώπινη ζεστασιά διάχυτη. Το γέλιο αβίαστο. Μοναδική οξύνοια δεμένη με παιδική τρυφερότητα. Και όσο σου μιλάει, νιώθεις από τους τυχερούς εκείνους, που δέχτηκαν τα υψηλά ερεθίσματα «πετάγματος της σκέψης» από έναν από τους σημαντικότερους στοχαστές του αιώνα μας. Τον συνάντησα στη Θεσσαλονίκη, όπου η εκεί Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ τον αναγόρευσε πρόσφατα επίτιμο διδάκτορα. Ο λόγος του τελευταίου μεγάλου Ελληνα στοχαστή σε συνεπαίρνει, σε βοηθάει να ανελιχθείς σε άλλες σφαίρες, σε γεμίζει χαρά. Aντε μετά να προσγειωθείς και να κάνεις αυτήν τη σπάνιας ποιητικότητας συζήτηση… συνέντευξη.

«Τα μεγάλα ερωτήματα έχουν απαντηθεί από δεκάδες μεγάλους και παραμένουν αναπάντητα. Στη φιλοσοφία, η έννοια της απάντησης σε ένα ερώτημα είναι μια αδόκιμη σκέψη. Το γιατί υπάρχει ο κόσμος έχει ποτέ αποδειχθεί;» λέει ο Κώστας Αξελός. Και στην εύλογη ερώτηση αν η συνεχής αυτοαναίρεση της αλήθειας αναζωογονεί ή σκοτώνει τον φιλόσοφο, απαντά: «Μιλάω πάντα για στοχαστές και όχι για φιλοσόφους. Και η αλήθεια είναι μια πάρα πολύ προβληματική έννοια. Βλέπω την αλήθεια σαν κυρίαρχη μορφή μιας περιπλάνησης. Αμα η περιπλάνηση παίρνει μορφή και περιεχόμενο και συγκροτεί και συγκροτείται, δίνει μια μορφή της αλήθειας. Αλλά η αλήθεια υπακούει στην περιπλάνηση, και όχι το αντίθετο».

Τέλος των ιδεολογιών;

Οι ιδεολογίες γενικευόμενες πεθαίνουν. Μετά από αυτές, μια μέση απατηλή νοοτροπία θα κυριαρχήσει για πολύ.

Με ποια χαρακτηριστικά;

Εχει στοιχεία από όλα. Λίγο φιλελεύθερα, λίγο σοσιαλιστικά, λίγο χριστιανικά, λίγο εβραϊκά, λίγο προλεταριακά, λίγο αστικά, λίγο από τις φιλοσοφίες, αλλά είναι πάντα ένα μπέρδεμα, χωρίς αυτό να είναι σκέψη. Κάνει τους ανθρώπους να νομίζουν ότι σκέπτονται.

Μπορεί ο άνθρωπος να προχωρήσει έτσι;

Η τεχνική προχώρησε με γιγαντιαία βήματα. Ο άνθρωπος, όμως, αμφιβάλλω πολύ.

Θα μπορούσατε να διαβλέψετε στον αυριανό κόσμο;

Ο αυριανός κόσμος, ο βιομηχανικός, μαζικός, μηδενιστικός, ηλεκτρονικός και τεχνικοποιημένος πολιτισμός, θα τεχνικοποιήσει ακόμη και τη φαντασία. Υπάρχει ένα πέρα από την τεχνική; Και από ποιον κυριαρχείται η τεχνική; Δεν μπορώ να απαντήσω.

Επικυρίαρχη η τεχνική;

Σήμερα φαίνεται ότι είναι το κυρίαρχο στοιχείο. Υπάρχει έως και μια τεχνική των φαντασιώσεων. Ο κινηματογράφος, η ίδια μας η ζωή είναι μια μορφή τεχνικής. Είναι σαν αυτό που ακούω από τους φοιτητές, να λένε «έκανα έρωτα» χρησιμοποιώντας τη λέξη «κάνω» σαν να έκαναν ένα σκαμνί ως μαραγκοί…

Αν τελειώνει η φιλοσοφία, μετά τι;

Η εποχή μας έχει πέσει χαμηλά και η φιλοσοφία ζει το τέλος της. Μετά από αυτήν υπάρχει χώρος για μια ανοιχτή ποιητική σκέψη.

Το έργο σας είναι διαποτισμένο από την ποίηση.

Αναμφισβήτητα. Πέρα από την ποίηση του ανθρώπου με τη λυρική έννοια, υπάρχει η ποιητικότητα του κόσμου που είναι πιο δυνατή. Και η ανθρώπινη ποίηση είναι ένα ανταύγασμά της. Με ενδιαφέρει η ποίηση που ξεφεύγει από όλα τα όρια και φτάνει σε ένα ύπατο σημείο όπου συντρίβεται, συντρίβοντας και τον ποιητή της.

Τι είναι ο Θεός;

Η πορεία του κόσμου η ίδια έκανε να φανεί ένας Θεός. Λέω συχνά ότι ο Θεός είναι μια μορφή και μια μάσκα του κόσμου.

Τι κρατά ζωντανή τη σκέψη σας;

Η αναζήτηση, στη ζωή και στη σκέψη, της σύγκλισής τους και η αδυναμία της απόλυτης συνέπειας.

Είναι ποιοτικό κριτήριο για σας η συνέπεια ζωής και έργου σε έναν στοχαστή;

Θα έπρεπε να είναι. Αλλά βλέπουμε ότι μεγάλοι, τεράστιοι φιλόσοφοι σαν τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη είχαν την κουταμάρα να νομίζουν ότι οι δούλοι ήταν φύσει δούλοι. Κοντύτερα σε μας βρίσκεται ο Χάιντεγκερ και η τόσο ύποπτη σχέση του για ένα διάστημα με το ναζισμό. Η συνέπεια είναι μια απαίτηση την οποία βρίσκω πιο πολύ στους μεγάλους ποιητές σαν τον Χέλντερλιν και τον Ρεμπώ.

Ποια η ελπίδα, η απελπισία σας;

Ελπίδα και απελπισία είναι αντιμετωπίσεις σχετικές, στενές. Είναι και μένουν ψυχολογικές, άρα περιορισμένες.

Ο,τι ψυχολογικό, περιορίζει;

Οι ψυχικές δυνάμεις σπρώχνουν τη σκέψη. Το ψυχικό όμως, που γίνεται ψυχολογικό, είναι εμπόδιο. Παραδείγματος χάριν, ο ναρκισσισμός σαν το αποκορύφωμα του ψυχολογισμού είναι κάτι που όλα τα αναχαιτίζει, τα συρρικνώνει.

Κάποιες στιγμές δεν νιώσατε ναρκισσισμό, ματαιοδοξία…

Τα θεωρώ ευτελή, αλλά αναγκαία. Συγκροτούν κι αυτά την ολότητα και κανείς δεν μπορεί να βγει από την Ιστορία με καθαρά χέρια. Αν θέλει να κρατήσει τα χέρια του εντελώς καθαρά, δεν θα έχει χέρια. Ο άνθρωπος παίρνει μέρος σε αυτή την απογύμνωση, δεν είναι ποτέ έξω απ' ό,τι γίνεται.

Πώς εισπράττετε την αναγνώριση;

Αναμφισβήτητα με ικανοποίηση και θα έλεγα ψέματα αν έλεγα ότι είμαι αδιάφορος, έστω κι αν τα κίνητρά της δεν με ικανοποιούν πάντοτε. Το καινούργιο βιβλίο μου θα ήθελα να πουληθεί, να συζητηθεί, να αρέσει. Αλλά η αγωνία είναι ποιο θα είναι το επόμενο βήμα.

Γιατί εκδίδετε βιβλία;

Νομίζω πως είναι τα βιβλία μου εκείνα που μου επιβάλλονται.

Αν τα αφήνατε ως χειρόγραφα στο συρτάρι σας;

Ο άνθρωπος δεν είναι απομονωμένο ον. Δεν είναι ανεξάρτητος, είναι στοιχείο του κόσμου. Κάθε πράγμα θέλει να λεχθεί, να φανεί. Και η μετριότητα και η βλακεία. Και γι' αυτό έχουν κι αυτά το χώρο τους.

Τι υπηρετεί σήμερα η φιλοσοφία;

Δεν μπορεί να υπηρετήσει τίποτα και κανέναν. Σήμερα, ως πλανητική σκέψη μπορεί να τα θέσει όλα υπό ερώτηση και να δώσει αινιγματικές απαντήσεις.

Τι θα νέκρωνε τη σκέψη μας;

Η έλλειψη του παιχνιδιού.

Το παιχνίδι…

Ας θέσουμε πρώτα μια ερώτηση: πώς ξετυλίγεται ο κόσμος; Δεν θα έλεγα τι είναι ο κόσμος, γιατί τότε τον καθιστούμε στατικό. Οι μεν λένε προϊόν της ιδέας, οι άλλοι λένε προϊόν της ύλης, άλλοι λένε δημιούργημα του Θεού, άλλοι λένε φαντασίωση του ανθρώπου. Ολα αυτά είναι νοήματα που δίνουμε σαν να βρισκόμαστε έξω από τον κόσμο, ενώ ο κόσμος ο ίδιος ξετυλίγεται χωρίς νόημα, χωρίς γιατί και επειδή, σαν παιχνίδι.

Τι είναι ο χρόνος;

Ενα κεντρικότατο θέμα του στοχασμού, που κινητοποιεί και συντρίβει κάθε στοχασμό.

Λέτε «να μοχθήσουμε να σώσουμε το όνειρο αφού δεν μπορούμε να το πραγματοποιήσουμε»…

Ολοι κινούμεθα και από διάχυτα όνειρα. Τα όνειρα είναι τα ανοίγματα της ζωής μας. Εχουμε να μάθουμε περισσότερα πράγματα από τα όνειρά μας.

Η μη πραγματοποίησή τους…

Ισως κλονιστεί και η έννοια της πραγματοποίησης. Ισως κάποτε καταλάβουμε ότι το «πραγματοποιώ» σημαίνει συγχρόνως και συντρίβομαι.

Γιατί υποφέρει ο άνθρωπος;

Διότι δεν είναι το όλον. Είναι ένα τμήμα του.

Θα μπορούσε να είναι αλλιώς;

Δεν θα μπορούσε, αλλά πνίγεται μέσα σε αυτόν τον περιορισμό. Οτι δεν μπορεί να είναι εδώ και κει συγχρόνως…

Τι είναι ο έρωτας;

Η αναζήτηση που έγκειται στη συνάντηση και τη μη συνάντηση με τον άλλον.

Τι είναι για σας το θηλυκό;

Το ήμισυ του κόσμου. Κάτι πάρα πολύ κυρίαρχο, όχι σε επίπεδο διάκρισης φύλων, άντρας - γυναίκα. Είναι σαν δύο δυνάμεις στον κόσμο. Η σχέση με το θηλυκό είναι ένα από τα σημεία συνάντησης, των ανθρώπων μεταξύ τους και με τον κόσμο, και μαζί απομάκρυνσης. Δεν μπορεί ποτέ να πραγματοποιηθεί η απόλυτη συνάντηση αρσενικού και θηλυκού.

Επαιξε ρόλο το θηλυκό στη ζωή και στο έργο σας;

Πάρα πολύ. Αλλά δεν ξέρω πολύ καλά πού και πώς.

Ο θάνατος;

Διατρέχει όλη τη ζωή, είναι το οριστικό τέλος της και διατηρεί τα ίχνη της ζωής του θανόντος, που κι αυτά θα εξαφανιστούν κάποτε.

Τον φοβάστε;

Δεν υπάρχει για μένα ο φόβος του θανάτου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θέλω να πεθάνω αύριο. Ο θάνατος είναι ο καλύτερος φίλος και ο χειρότερος εχθρός, γιατί βάζει ένα τέρμα στην περιπέτεια που λέγεται ζωή. Αλλά είναι αυτός που δίνει νόημα σε κάθε πράγμα.

Οι περισσότεροι φοβούνται.

Ο άνθρωπος φοβάται τη ζωή περισσότερο από το θάνατο. Τη ζωή που οδηγεί προς το τέλος νομίζω ότι φοβούνται οι άνθρωποι.

Μεγαλύτερος φόβος σας;

Το στέγνωμα της ψυχής και της σκέψης.

Πώς θα νικηθεί ο φόβος;

Με τη συμφιλίωση μαζί του.

Ποια τρία πράγματα θα άξιζε να πιστέψουμε;

Η πίστη είναι υπόθεση θρησκευτική. Με την ποίηση και τη σκέψη ο άνθρωπος μπορεί να ανοιχτεί στη φύση, στην τεχνική και στο περιπλανώμενο παιχνίδι επάνω σε έναν ληξιπρόθεσμο πλανήτη.

Από πού να πιαστεί ο σύγχρονος άνθρωπος για να υπάρξει;

Να πιαστεί δεν μπορεί από πουθενά. Του είναι ίσως δυνατόν να ανοιχτεί στο αποσπασματικό Ολον.

Με τι όπλα;

Χωρίς όπλα. Και χρησιμοποιώντας όλα τα όπλα. Το άνοιγμα δεν είναι κάτι το μυστηριώδες. Ας πάρουμε μια παρέα στην παραλία. Οι μεν φωτογραφίζουν τους δε. Θέλουν να τους οικειοποιηθούν, να τους αρχειοθετήσουν. Οι άλλοι φωτογραφίζουν τη θάλασσα, θέλουν να την ακινητοποιήσουν. Οι άλλοι λένε, τι ωραία που είναι, δες, δες τι ωραία που χτυπάει το κύμα. Ολα αυτά είναι μορφές ακινητοποίησης του χρόνου, του χώρου και όχι άνοιγμα στο χωροχρόνο. Ανοιγμα είναι να έκαναν μπάνιο, να χαίρονταν, να ζούσαν χωρίς αυτό το δες, δες...

Το αξιακό σύστημα που οικοδομείτε;

Δεν οικοδομώ σύστημα. Επιχειρώ ένα βήμα. Και αυτό θα περάσει. Δεν είναι αυτοσκοπός. Ξέρει κανείς ότι αφήνει κάτι πίσω του και ας έχει υποστεί απέραντες μεταλλαγές.

Αυταπάτη αθανασίας;

Αν το εκλαμβάνει κάποιος σαν αυταπάτη αθανασίας, πρέπει τελικά να ξέρει ότι θα γίνει κάτι τελείως άλλο.

Εχω μια πικρή αίσθηση από όσα λέτε για τον κόσμο.

Πικρή, γιατί κρατάμε χιλιάδων χρόνων πίκρα. Γιατί μας έμαθαν ότι ο άνθρωπος πρέπει να είναι το ιδεατόν του Πλάτωνα, το καλό του Χριστιανισμού, ο καλός αστός και μετά ο καλός προλετάριος, σήμερα ο καλός παραγωγός… Η ανθρωπότητα έχει υποστεί χιλιάδων χρόνων κηρύγματα που την περιορίζουν ολοένα και πιο πολύ.

Υπάρχει σήμερα κρίση;

Υπάρχει κρίση πολιτισμού, κρίση στον ψυχισμό των ανθρώπων, η οποία εκδηλώνεται σε ολόκληρο τον κόσμο.

Γιατί οι νέοι πάντα διάβαζαν Μαρξ και Νίτσε συγχρόνως;

Διότι και οι δύο κάνουν ανελέητη κριτική του παρόντος. Ο Μαρξ καταδικάζει όλη την αποξένωση του ανθρώπου από τον εαυτό του μέσα στο καπιταλιστικό σύστημα. Ο Νίτσε βλέπει στο σύστημα όπου ζούμε έναν απέραντο μηδενισμό. Ομως και οι δύο θέλουν να κάνουν ένα βήμα σωτηριολογικό. Ο Μαρξ στον απόλυτο κομμουνισμό και ο Νίτσε στον υπεράνθρωπο. Ως τα τώρα δεν ξέρω κανέναν φιλόσοφο που να μη θέλησε να δώσει σωτηριολογικό άνοιγμα.

Για ποιον πολιτισμό θα μιλούσατε σήμερα;

Η εποχή μας είναι η εποχή του μυθολογικο-τεχνολογικού πολιτισμού που κρύβει το βαθύτερό του κίνητρο.

Με ποια εργαλεία θα μπορούσαμε να «εξανθρωπιστούμε»;

Με τα εργαλεία προχωρούμε, όπως λένε (προς τα πού;), αλλά αυτά δεν λύνουν το βασικό πρόβλημα της ύπαρξης της ανθρωπότητας, η οποία είναι εγκλωβισμένη στην τεράστια δύναμη που προέρχεται από τη συνάντηση της φύσης με την τεχνική.

Η μεγαλύτερη χαρά;

Οι συναντήσεις -στιγμιαίες και καίριες- με εκφάνσεις της φύσης, η δύναμη του έρωτα και της φιλίας που περιέχει τον έρωτα, οι σκέψεις που έρχονται σε μας.

Το μεγαλύτερο όραμα;

Το όραμα της συνάντησης της σκέψης και του κόσμου και η παραδοχή του φευγαλέου. Η παραδοχή της φανέρωσης και της ταυτόχρονης απόσυρσης, όσο γίνεται πιο γαλήνια.

Νιώθετε ότι πρέπει να αποδείξετε κάτι;

Από την εφηβεία είχα την εντύπωση ότι έπρεπε να πω αυτό που βλέπω.

Η εξάρτηση από τους άλλους είναι αδυναμία;

Εχουμε αναγκαία εξάρτηση από τους άλλους ανθρώπους. Η εξάρτηση πάλι δημιουργεί τα κενά της. Εξάρτηση και μη εξάρτηση έχουν το αναγκαίο στοιχείο που είναι και θετικό και αρνητικό.

Αυτοδυναμία;

Δεν μπορεί να υπάρξει σε κανένα επίπεδο.

Η εικόνα που έχετε για τον εαυτό σας;

Ειλικρινά, δεν έχω μια ενιαία εικόνα του εαυτού μου. Οταν γνωρίζω ότι η τάδε σκέψη είναι σημαντική, τότε νομίζω ότι ίσως αυτό είναι περαστικό, λέω ότι προσπαθώ να τολμάω να σκέπτομαι, ενώ το μεγαλύτερο σύνολο των ανθρώπων σήμερα δεν σκέπτονται… Θα έλεγα, είναι πρισματική η εικόνα του εαυτού μου, όπου γυρίζουν διαρκώς όλα τα χρώματα, όπως στο καλειδοσκόπιο.

Η σύγχρονη Ελλάδα;

Είναι ένα πρόβλημα. Ούτε Ανατολή ούτε Δύση ούτε Ευρώπη ούτε Ασία. Βαδίζει προς την αναζήτηση μιας ενότητας, την οποία δεν βρίσκει εύκολα. Δεξιά και Αριστερά είναι φθαρμένες και δεν αναδύεται ένας δρόμος.

Πώς θα ανακαλύψουν οι Ελληνες πολιτικοί την «πραγματική πολιτική»;

Θα έπρεπε να ξεπεράσουν τον στενό πολιτικαντισμό. Είναι όμως αυτό δυνατό;

Είναι εφικτή η Δημοκρατία;

Η Δημοκρατία μένει ουτοπική, δηλαδή δεν έχει πουθενά τόπο να πραγματοποιηθεί. Το ίδιο της το νόημα μας ξεφεύγει.

Τι σας έχει δώσει η Ελλάδα;

Μια ζωική ορμή. Την επαφή με τα στοιχεία της, τη θάλασσα, τον αέρα, τη γη, τη φωτιά.

Τι σας έχει πάρει;

Δεν είχα ποτέ την προκατάληψη, ώστε να μπορέσει να μου την πάρει.

Οι τιμές που σας κάνουν τα ελληνικά πανεπιστήμια τι συναισθήματα σας γεννούν;

Ευχάριστα. Θα επιθυμούσα όμως και μια πιο ζωντανή συζήτηση, στοχαστική και παραγωγική, με τους πανεπιστημιακούς.

Σκεφτήκατε ότι μπορεί να σας τιμούν και να μη σας έχουν διαβάσει;

Πολλά πράγματα δεν χρειάζεται να έχουν διαβαστεί. Μπορεί να διαπερνάνε την ατμόσφαιρα.

Εσείς διαψεύδετε την κατάρα των Ελλήνων να μην αναγνωρίζουν ζώντες δημιουργούς.

Στην Ελλάδα υπάρχει μεμψιμοιρία και δυσκολία αν δεν προηγηθεί μια αναγνώριση από τα έξω. Εξω είναι πιο πολιτικά θεσμισμένα τα πράγματα. Αλλά και υπάρχουν πράγματα που περιμένουν ακόμα το μέλλον τους.

Πιστεύετε ότι έχετε αμειφθεί;

Και ναι και όχι. Αν όμως ήταν πλήρης η αναγνώριση, θα σήμαινε ότι θα επιπέδωνε και το ειπωμένο.

H τέχνη αποτιμάται σε χρήμα. Η σκέψη;

Υπάρχει προσωπική σχέση με το έργο τέχνης. Η σκέψη έχει μία σχέση με το όλον. Μπορεί να αποτιμηθεί ένα έργο. Το όλον όμως;

Τι θα λέγατε σε έναν νέο φιλόσοφο;

Να ανοιχτεί στη σκέψη, στα κείμενα και στο κίνημα της σκέψης, στην ποίηση που διατρέχει κάθε τέχνη και να ζήσει και να πει αυτό που τον εμψυχώνει και τον συνθλίβει ατομικά και κοινωνικά.

Τι θα λέγατε σε έναν έφηβο;

Να κρατήσει, όσο γίνεται, έναν παλμό και στη λεγόμενη ώριμη ηλικία.

Θερμές ευχαριστίες στην, και συνάδελφο δημοσιογράφο, Κατερίνα Δασκαλάκη, σύντροφο του Κώστα Αξελού τα τελευταία τριάντα χρόνια, για τις μύριες διευκολύνσεις ώστε η συνέντευξη αυτή να πραγματοποιηθεί με τις καλύτερες δυνατές συνθήκες.

Ο βίος του σε 283 λέξεις

> Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1924. Από αστική οικογένεια, διδάχτηκε από παιδί γαλλικά και γερμανικά. H εφηβεία του φωτίστηκε από τα κείμενα των Ηράκλειτου, Πλάτωνα, Αριστοτέλη, Εμπεδοκλή, Μαρξ, Νίτσε, Ντοστογιέφσκι και ποιητών όπως ο Ρεμπώ, ο Ρίλκε.

> Στα δεκαεπτάμισι χρόνια του εντάχθηκε στην κομμουνιστική νεολαία και, παρά τις διαφωνίες του, πήρε ενεργό μέρος στην Αντίσταση, υποστηρίζοντας ότι «ο πραγματικός κομμουνιστής πρέπει να κρατάει στο ένα χέρι το όπλο και στο άλλο τα βιβλία του Ρίλκε». Το 1944, στα Δεκεμβριανά, έζησε εικονική εκτέλεση στα κρατητήρια της Ασφάλειας, φυλακίστηκε σε στρατόπεδο και τελικά απέδρασε. Οπως ήταν φυσικό, η σχέση του με το δογματικό ΚΚΕ δεν ήταν δυνατό να συνεχιστεί και το 1946 εγκατέλειψε τις γραμμές του.

> Τέλη του 1945, με τη βοήθεια του Οκτάβιου Μερλιέ -διευθυντή τότε του Γαλλικού Ινστιτούτου στην Αθήνα- επιβιβαζόταν στο θρυλικό πλέον πλοίο «Ματαρόα» μαζί με τον Κ. Καστοριάδη, τον Κ. Παπαϊωάννου, τον Κ. Βυζάντιο, τη Μ. Κρανάκη, τον Κ. Κουλεντιανό, τον Ν. Σβορώνο και άλλους, με προορισμό το Παρίσι. Λίγο διάστημα μετά την αναχώρησή του, καταδικαζόταν ερήμην σε θάνατο.

> Σπούδασε φιλοσοφία στη Σορβόννη, όπου και δίδαξε (1962-1973). Αρχισυντάκτης του πρωτοποριακού τότε περιοδικού Arguments (Επιχειρήματα) από το 1956 ώς το 1962, ίδρυσε και διηύθυνε την ομώνυμη φιλοσοφική σειρά στις Editions de Minuit, στην οποία εκδόθηκαν επίσης και τα περισσότερα από τα βιβλία του.

> Πασίγνωστη η διένεξή του με τον Σαρτρ, τον οποίο εγκαλούσε για μη πρωτότυπη σκέψη και έκθεση παλαιότερων φιλοσοφικών ιδεών.

Ο Σαρτρ τον κατηγορούσε επειδή είχε εγκαταλείψει τον κομμουνισμό.

> Εχει εκδώσει είκοσι τέσσερα βιβλία και πλήθος κειμένων (γαλλικά, ελληνικά και γερμανικά), που μεταφράστηκαν σε δεκαέξι γλώσσες.

>Τον Απρίλιο θα κυκλοφορήσει στη Γαλλία από τις εκδόσεις Les Belles Lettres το καινούργιο βιβλίο του με τίτλο «Αυτό που επέρχεται».

Πηγή: Περιοδικό «Κ»

 

           

 

 

 

Τάδε έφη Londoner

 

Σχόλια

13/02 00:15  χορδιστής συναισθημάτων
Ευγε...!
13/02 00:23  gerodimos
13/02 01:20  PARADOSIAKOS
Χίλιες αλήθειες!

13/02 02:00  Ydroxoos
Καλα μιλαμε ο ξαδελφος απο το λονδινο εγραψε παλι.
Στοχασμος φιλοσοφιες...
Τι να λεμε τωρα?
Ο καφενες ειναι στεκι κουλτουρας.
13/02 08:48  ROTTEN
Ο Καφενές της διανόησης και της φιλοσοφίας.

Σιγά Σιγά ανεβαίνουμε επίπεδα.

Για όποιον ασχολείται με την φιλοσοφία συστήνω ένα πολύ καλό βιβλίο , το πρώτο που διάβασα για την φιλοσοφία ( από περιέργεια το ξεκίνησα οφείλω να ομολογήσω και κόλλησα ) μου έκανε φοβερή εντύπωση.
ΟΥΙΛΜΠΕΡ ΚΕΝ (WILBER KEN)
O ΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ
ΜΙΑ ΝΕΑ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ.
Έχει αρχίσει και ξεθωριάζει στη μνήμη μου,στην πρώτη ευκαιρία θα το ξαναδιαβάσω.
13/02 10:26  gerodimos
Καλημέρα. Τον Αξελό τον ήξερες εσύ αξάδελφε?
Ή μόνο την ΑΛΦΑ αναγνωρίζεις?
13/02 10:37  ROTTEN
Οχι αξαδελφε.
ΑΛΦΑ - ΣΠΡΙ και ξερο ψωμι

Καλημερες.
13/02 10:38  londoner
Καλημερα σε ολους!

Χιλαι ευχαριστω γεροδηεμ για τον κοπο σου.
Αισθανομαι ντροπη, γιατι μολις προχθες εμαθα για το θανατο του Αξελου, ενω αντιθετα το μοντερνο συστημα ηλεκτορνικης ενημερωσης -απο το οποιο ολοι ειμαστε εξαρτωμενοι- φροντισε να με ενημερωσει αμεσως για την αυτοκτονια του Αλεξαντερ Μακουην.


Πιστευω ηταν απο τις σημαντικοτερες μορφες του ελληνισμου στο εξωτερικο, και οχι μονο στο χωρο της φιλοσοφιας.
Μετα τον Καστοριαδη το 1997 και τον Κονδυλη το 1998 (απο ιατρικο λαθος παρακαλω), εφυγε τωρα και αυτος.

Λιγοστευουμε επικινδυνα, ερχεται η ωρα που η γενια του μπιγκ μπραδερ, --καταχρεωμενη απο οικονομικα και ηθικα αδιεξοδα που της εχουν επιβαλλει οι ηγετες μας--, θα αποτελει το προσωπο της Ελλαδας;
13/02 10:41  Λουκρητια
Big brother?Για τοσο...υψηλο επιπεδο μιλαμε?Μακαρι!Πολυ φοβαμαι οτι ειναι ΗΔΗ εδω η γενια του νινιου.Εκεινου που σερνει καραβι.
13/02 10:45  ROTTEN
Φιλε londoner εχεις διαβασει καθολου το περιοδικο δαυλος?
Ειναι βεβαια λιγο εως πολυ εθνοκεντρικο αλλα γραφει πολλες αληθειες.

http://www.davlos.gr/webfiles/index.php

Απο εδω μπορει οποιος θελει να κατεβασει παλαια τευχη του σε pdf δωρεαν.
13/02 12:18  ROTTEN
Ρε συ Κοσμα το πηρες το Κεφαλαιο?
Που ειναι η συνεντευξη του χατζητετοιου να διαβασω τι λεει για τη ΣΠΡΙ?
Θα την κανει τη ναυ-αρχιδα του Ελληνικου εμποριου η θα μεινουμε με το δευτερο συνθετικο της λεξης στα χερια.
13/02 12:21  gerodimos
Το άλλο Σάββατο φίλε rotten.
Όχι αυτό. Μέχρι το άλλο ίσως και να την κάνει!
http://www.capital.gr/gmessages/showTopic.asp?id=1553580
13/02 13:24  ROTTEN
Οχι ρε φουστη μου παλι την πατησα.
Πανε 3,50 γιουρα τσαμπα.
Και ειχε και την Καλλας, δεν βαζουνε κανα Περπινιαδη.
13/02 13:36  ROTTEN
Καλα αυτος που μοναστερωνει συνεχως, αν ειναι ο ιδιος, τι δεν του αρεσε στο σημερινο θεμα?
Μπας και περασε τον Αξελο για χρηματιστηριακο αναλυτη και την συνεντευξη για προτροπη αγορας μετοχων?
13/02 15:10  ROTTEN
13/02 15:41  gerodimos
Ο νηστικός καρβέλια ονειρεύεται!
13/02 16:04  Manta ray
5*, και μπράβο για μια εξαιρετική δημοσίευση. Δεν είχα διαβάσει αυτή τη συνέντευξη.
13/02 16:23  gerodimos
Καλό 3ήμερο στο φόρουμ και στην μπλοκογειτονιά!
13/02 17:09  Ydroxoos
Καλο σαββατοκυριακοδευτερο σε ολους.

Το Αξελο δεν το διαβασα.

Εχω ομως διαβασει Καστοριαδη καθοτι γνωστος ειμαι γνωστος αναρχοκομουνιστης.
Επισης διαβαζα Ζακουλα Ομπραξ Μπλεκ Τεν-Τεν
και Σουπερ-Κατερινα
13/02 21:45  ROTTEN
Zακουλα ΧΑΧΑΧΑ τι μου θυμισες,εχουμε περασει αξεχαστε στιγμες εγω και αυτη,μονοι μας.

Μοντατορε,Σωφερακι.
13/02 22:05  Ydroxoos
Ελεος...!
Χαχαχαχαχαχαχαχαχα.
Αναπτυσσουν το πνευμα και οχι μονο.

Κατι μου λεει παντως οτι Τριτη θα ειναι θετικο.Οχι τιποτα αλλο αλλα ξαναπηρα ασπις μπας και βγαλω κανα φραγκο επιπλεον
13/02 22:21  ROTTEN
13/02 22:27  ROTTEN
Μπα για Τριτη δεν νομιζω, η φραγκοφονιας η Μερκελ δεν διδει φραγκο.

Εγω παντως την ΜΗΧΚ κοζαρο τωρα τελευταια μπας και βγαλουμε τη χασουρα απο τα ΣΠΡΙ.
13/02 22:52  Ydroxoos
Αντε επι τις ευκαιριας να κανω και ενα μαθημα trade.
Οι μετοχες που εχουν καποιο στορυ και ανεβαινουν πολυ δυνατα με limit up οταν φτασουν καπου που να μην μπορουν να το ξανακανουν διορθωνουν αποτομα.Ο λογος ειναι οτι υπαρχουν αρκετοι καλα κερδισμενοι που δινουν χυμα αβερτα.Η διορθωση φτανει μεχρι το 20% πανω απο την χαμηλη τιμη που σε αυτην ηταν 0,68 και μετα αν εχουμε μια σχετικα καλουτσικη ημερα κανει γιρισμα προς τα επανω περιπου απο 20 εως 30%.
Αυτο ειναι το λεγομενο κυματιστο trade.
13/02 22:56  ROTTEN
οκ το σημειωνω!
13/02 23:08  Ydroxoos
Δεν γινεται αυτο παντοτε αλλα υπο συνθηκες.
Δηλαδη να δειξει οτι η μετοχη κωλοσε προς τα κατω.Με αλλα λογια δοθηκε η προσφορα.
Φυσικα να μην βγηκε καποιος να βγαλει απο την μεση το στορυ και η ημερα να ειναι εστω ελαχιστα θετικη.
Με αλλα λογια τα βαζεις κατω και κανεις τους λογαριασμους σου.
Η μετοχη με στορυ φευγει απο το 0,68 και με ογκο και ανεκτελεστα στο λιμιτ απ παει μεχρι στα 1,10 την τελευταια μερα ενδοσυνεδριακα στο +10%.
Παρολο που πηγε στο +10% ενδοσυνεδριακα ο ΓΔ κωλονει και κανει γιρισμα.Η μετοχη δεν αντεχει γιατι εκανε πορεια σε 3 μερες περιπου 80% απο τα χαμηλα και γυριζει και αυτη οπως ο γενικος γιατι πολυ απλα εχει πολλους κερδισμενους.
Ετσι παει η δουλεια.Η θα εκανε λιμιτ απ και εκεινη την ημερα η αν δεν εκανε θα γυρνουσε πισω
13/02 23:39  ROTTEN
Μωρε στα 0,70 ειχα βαλει σκοπο να την παρω,τι διαολο θα την αφηναν να κλειση ντομινο μετα , αλλα ενεκα το κλιμα κωλοσα.
13/02 23:57  Ydroxoos
Rotten απλα εφερα ενα παραδειγμα αυτη την περιπτωσει για να εξηγησω τον τροπο.
Εδω να σκεφτεις μαζι με την ασπις εβγαλα λεφτα ακομα και απο την ελφικο για δευτερη φορα.Βεβαια ζοριστικα γιατι κανει καμια 10 χιλιαδες τζιρο ασε που τα 8 ειναι αναμεταξυ τους.Αλλα παλι τους δουλεψα.
Τριτη δεν το δοκιμαζω βεβαια.
14/02 10:38  PARADOSIAKOS
Τα βιβλία που άφησαν εποχή, ήταν θυμάμαι τεύχη εβδομαδιαία…
Μικρός Ήρως και Μικρός Σερίφης όπως επίσης το Γκιαούρ-Ταρζάν

http://www.youtube.com/watch?v=DeMweA8pnLg
14/02 11:22  GIASEMI
Συγχαρητήρια για την επιλογή του άρθρου..
απο τα σχόλια κατάλαβα πως ακόμα και ένας Αξελος μπορεί να γίνει trader σ'αυτό το φόρουμ και ίσως αυτός που βάζει το ένα αστέρι να το ξανασκεφτεί...
14/02 12:38  ROTTEN
Kαλημερα στους εορταζοντες σημερις.
Εγω δεν εορταζω.
Τι να κανουμε.
Οι ζωντανοι με τους ζωντανους
και οι παντρεμενοι με τους παντρεμενους.
14/02 12:42  Λουκρητια
Ασε τα σαπια,σημερα γιορταζουμε ολοι οι μασκαραδες.

http://www.youtube.com/watch?v=7tQvToIifWY
14/02 13:25  ROTTEN
ΣΣΣΟΥΣ ΛΟΥΚΡΗ θα σε ακουση η Μερκελ.

Ακου ρε την κατινα δεν διδει φραγκο λεει.
Καλα μωρε μη δωσεις, πες κατι αισιοδοξο ομως να σουταρω την ΕΤΕ την Τριτη και μετα παρτο πισω.
Ακαρδη.
14/02 14:46  anathema_g13
Μπράβο londoner!
και μιας και είναι και του βαλεντίνου:
http://ekatonikosiefta.wordpress.com/2010/02/04/%cf%85%ce%b3%cf%81%ce%ad%cf%82/
14/02 17:10  GIASEMI
Μπράβο και σε σένα anathema οτι πιο ερωτικό έχω διαβάσει και ακούσει μέχρι σήμερα!
14/02 17:42  cornelsen
Σάς επαναφέρω στο θέμα.
"Οπως ήταν φυσικό, η σχέση του με το δογματικό ΚΚΕ δεν ήταν δυνατό να συνεχιστεί και το 1946 εγκατέλειψε τις γραμμές του."
Μία συνηθισμένη πορεία για πολλούς διανοούμενους οι οποίοι για κάποιο διάστημα πέρασαν από την Αριστερά. Είτε φοβήθηκαν (όπως η γενιά τής ήττας), είτε απογοητεύτηκαν, είτε βολεύτηκαν σε θέσεις σε Ελλάδα και εξωτερικό. Με το αζημίωτο τις περισσότερες φορές. Και δεν αποτελεί πραγματικό λόγο απομάκρυνσης από τα (πρώην) πιστεύω τους ο ξεπεσμός τής σταλινικής, γραφειοκρατικής ΕΣΣΔ. Στις περισσότερες των περιπτώσεων ήταν το άλλοθι για μία μετ' ανταλλαγμάτων στροφή προς τα δεξιά.

14/02 17:54  Θρασύβουλος Καλοχαιρέτας
Manola, πολύ ορθώς με μία απαραίτητο διευκρίνησιν: απλώς ήλλαξε (ξένα, πάντοτε) αφεντικά...

Τώρα διατί απεφάσισε ο ανιψούλης να κάμει πρωτοσέλιδον έναν τέτοιο απίθανο τύπο, ο Θεός και η ψυχή του. Εγώ πάντως βάζω στοίχημα ότι ουδείς ενταύθα δύναται να μας ειπεί διατί στο καλό εθεωρείτο σημαντικός ο Κωστας Α. προ τουλάχιστον να γίνει γνωστός δια τον θάνατόν του.

Τουλάχιστον ο ιδικός μας Κώστας Α. ανήρτησε τον ιστορικόν μίτον της ΕΤΕ.
15/02 15:12  ROTTEN
Που εισαστε ωρε.
Κανατε τα χαρτια σας σαιτες και τα πετατε απο τα μπαλκονια?

http://www.youtube.com/watch?v=lzE8P1EVm-M
15/02 15:19  Λουκρητια
Καναμε την κοιλια μας τουμπανο απ'το φαϊ και θα την πεταξουμε πανω στα κρεββατια για να μην σκασει,rotten.Απο αυριο:
http://www.youtube.com/watch?v=OwDaTkJKVl4&feature=PlayList&p=CBE34802C83DF368&index=28
15/02 15:29  ROTTEN
15/02 15:46  ROTTEN
15/02 16:39  ROTTEN
Αντε ρε ΕΤΕ λουλουδιασμενη μου εχεις την καρδια καμενη.

http://www.youtube.com/watch?v=wZeqDtXUL0U
15/02 17:46  Ydroxoos
Να κοιταξουν αυριο να ειναι θετικη η ημερα γιατι θα τους παρει ο διακονος.
15/02 19:26  ROTTEN
Αμην και στου trader το αυτι.
15/02 19:50  Ydroxoos
Βολευομαι και με +2% εως τις 4 το μεσημερι και μετα ας κανουν οτι θελουν.

Αμην αμην αμην!
15/02 20:14  gerodimos
Επανήλθα στα πάτρια εδάφη, καλώς σας βρήκα.
15/02 20:26  ROTTEN
Πουσε ρε αξαδελφε τον πεταξες τον αιτο?






15/02 20:34  ROTTEN
Με αφησατε μονο μου με τη Λουκρη εδω χαμω παραλιγο να με στρωσει στη διαιτα.
Το σχόλιό σας

Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις